ŞEKER HASTALIĞI AMELİYATLARI (METABOLİK CERRAHİ) VE BİLİNMESİ GEREKENLER
Bugün televizyonlarda, dergilerde, gazetelerde, sosyal medyada adını sıkça duyduğumuz ‘şeker hastalığı ameliyatları’ yani metabolik cerrahi hakkında sizleri aydınlatmayı hedefliyoruz.
‘ Kimlere yapılır?, Hangi tip şeker hastalığına uygulanır?, Amacı nedir?’ gibi sorularınıza cevap olacağız.
- Öncelikle bu ameliyatlar kimlere uygulanır?
Bu ameliyatlar tip 2 diyabet olarak adlandırdığımız, pankreastan azda olsa insülin salınımı olan, Beden Kütle İndeksi (BKİ) 30 m2/ kg’a eşit veya büyük olan ve kontrolsüz şeker problemi olan kişilere uygulanabilmektedir. Metabolik cerrahi denildiğinde akla tek tip bir ameliyat türü gelmemelidir. Bu ameliyatlar by-pass türü ameliyatlar olarak adlandırılıp, kişinin insülin salınımına, beslenme durumuna ve alışkanlıklarına göre değişiklik göstermektedir.
- Ameliyatların amacı nedir?
Kişinin tip 2 diyabetten kaynaklanan organ hasarlarını durdurmak, kullanılan insülin dozunu azaltmak veya tamamen kesmek, şeker ilacı kullanımını bıraktırmaktır. Kısaca daha sağlıklı ve konforlu bir şekilde hayatına devam edebilmesini sağlamaktır.
- Ameliyatların etkisi ve ana mantığı nedir?
Bu ameliyatların şeker hastalığı üzerine %75-92 arasında etkisi bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Şeker hastalığı üzerine 2 tip etkisi bulunmaktadır;
- Mide hacminin küçülmesine bağlı olarak, iştah arttırıcı hormonların salgılandığı bölgenin de çıkartılmasıyla, kilo kaybına bağlı olarak şekerin dengelenmesi.
- Bağırsaklarda yapılan yer değişikliğine bağlı olarak, ince bağırsağın son kısmına gıdaların daha erken ulaşmasıyla bir protein türü olan GLP-1’in pankreastan insülin salınımını arttırarak ,hem de etkinliğini arttırarak insülin cevabını güçlendirmek.
- Yapılan bazı tip operasyonlarda (özellikle Duodenal Switch) gıdanın duedonumdan geçmemesi sonucu şekeri yükselten hormonların salınımının azalması.
Bu ameliyatlardan sonra kişiler şeker hastalığından kurtulmanın yanı sıra, şeker hastalığı ve obezitenin beraberinde getirdiği; kolestrol, uyku apnesi, karaciğer yağlanması, yüksek tansiyon gibi birçok problemi de tedavi etmektedir.
Sonuç olarak; şeker hastalığı ameliyatları yani metabolik cerrahi, kişinin hayat konforu ve süresi üzerine oldukça etkilidir.
Bariatrik Cerrahi Beslenme Danışmanı
Pınar SEYREK