BARİATRİK CERRAHİ SONRASI GEBELİK VE BESLENME
Obezite vücutta sağlığı bozacak şekilde aşırı yağ birikmesi durumudur. Obezite kroner kalp hastalıkları, tip 2 diyabet, karaciğer yağlanması, uyku apnesi, hipertansiyon gibi çeşitli hastalıklara yol açmaktadır. Bu sağlık risklerine ek olarak obez kadınlarda kısırlıkla karşılaşma oranı oldukça yüksektir. Ölü doğum, gestasyonel diyabet( gebelik diyabeti), preeklampsi, gibi komplikasyonlar obez kadınlarda oldukça fazladır. Ayrıca obez olan hamile kadınların sezeryan, kanama, geç yara iyileşmesi oranı çok daha yüksektir.
Diyet ve yaşam tarzı değişikliği obezite tedavisinde ilk sırada yer alırken bu durumların yetersiz kaldığı zaman bariatrik cerrahi devreye girmektedir. Obezite cerrahisinin günden güne yaygınlaşmasıyla cerrahi sonrası gebe kalan kadınların sayısı da git gide artmaktadır. Obezite cerrahisi sonrası kontrolsüz gebelikler de protein , vitamin-mineral ve kalori malnütrisyonları görülebilmektedir.
Bariatrik cerrahi obez kadınlar için oluşabilecek komplikasyonları oldukça azaltmaktadır fakat ameliyat sonrası kontrollü gebe kalmak oldukça önemlidir. Obezite derecesi azaldıkça, doğurganlık artacaktır. Ameliyattan en az 12-18 ay sonra gebe kalmak önemlidir.
Beslenme takibinde hastalara karbonhidrat bakımından fakir dengeli ve düzenli bir şekilde beslenme önerilmektedir. Özellikle mide bulantısı ve kusma gebelikte yaygındır ve hamile kadınların %80’ini etkiler. Bu hastalarda az ve sık yemek önerilirken, ihtiyaçların karşılanmasında yardımcı besleyici sıvılardan destek alınabilmektedir.
Bulantıların devam etmesi durumunda;
- bulantı yaratan gıdalardan kaçınmak,
- kuvvetli kokulardan kaçınmak,
- yemeklerden önce kısa bir yürüyüş yapmak,
- tat değişiklikleri zamanla ortaya çıktığı için farklı gıdaları denemek,
- katı ve sıvı besin tüketimini ayırma,
- küçük ısırıklarla, çok çiğneme ve doyduğunda yemek yemeyi bırakmak, oldukça önemlidir.
Toplumda gebelik süresince ‘iki kişilik’ yemek yedirmek gibi yaygın yanlış bir algı vardır. Gebelik süresince dengeli ve çeşitli beslenerek , kabaca beden kütle indeksi (BKİ) > 25 kg/m2 olanlarda gebelik boyunca 6 kilo , BKİ normal aralıkta olanlarda ise 12 kilo alımı önerilmektedir.
Diğer önemli noktalardan biri ise protein alımıdır. Protein malnütrisyonu çok sık görülmemekle birlikte , by-pass türü prosedürler de takip iyi yapılmalıdır. Düşük protein alımı total büyümede sıkıntılar yaratırken, çocuklukta yüksek tansiyon ve sonraki dönemde kardiyovasküler hastalık ile ilişkilidir. Kilo başına 0,75 gr protein alımı önerilirken, 6 gr ek ilave besin alınabilmektedir. Kabaca günde 60 gr protein alımı evrensel olarak tavsiye edilmektedir.
Gastroenterit ve toksisite gibi komplikasyonları önlemek için gıda hijyeni gebelik süresince oldukça önemlidir.
- pastörize edilmemiş süt ve süt ürünlerinden,
- yüksek civa ve ağır metal birikimi yüzünden derin su balıklarından,( kılıç balığı, ton balığı vb.)
- çok fazla A vitamini önlemek adına karaciğer ürünleri tüketimiden ,
- salmonella riskinden dolayı iyi pişirilmemiş veya içerisinde çiğ yumurta barındıran gıdalardan (mayonez vb.)
- çok iyi yıkanmamış çiğ sebzelerden, uzak durmak gerekmektedir.
Özellikle obezite cerrahisi sonrası kalsiyum, demir, b12, d vitamini, a vitamini , tiamin ve folik asit değerleri kan değeri bulguları takip edilerek, eksiklikleri mutlaka yerine konulmalıdır.
Sonuç olarak bariatrik cerrahi, obezite tedavisinde etkin bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Bariatrik cerrahi geçiren kadınlarda protein, vitamin ve mineral malnütrisyonunu engellemek adına gebelik ameliyat sonrası en az 12-18 ay geciktirilmelidir. Bariatrik cerrahi sonrası multidisipliner bir yaklaşımla birlikte düzenli takip gerektirmektedir.
Sevgiler
Bariatrik Cerrahi Beslenme Danışmanı
Pınar Seyrek