OBEZİTE VE METABOLİK CERRAHİNİN PSİKOLOJİYLE İLİŞKİSİ
Obezite gelişmiş ülkelerde en ciddi ve hızla yaygınlaşan bir hastalık haline gelmiştir. Genetik, çevresel, beslenme alışkanlıkları, kültürel ve psikolojik faktörleri içeren çok yönlü nedenleri olabilmektedir. Bu hafta ‘psikolojik faktörleri’ ele alacağız.
Obezite özellikle ‘ morbid obez’ seviyesine ulaştığında tüm sistem üzerine olumsuz etkileriyle beraber, kişilerin yaşam kalitelerini önemli ölçüde düşürmektedir. Bu noktada bariatrik cerrahi en etkili ve akılcı yöntem olarak kabul edilmektedir.
Bariatrik cerrahinin uzun süreli belirgin kilo kaybında ve metabolik sendrom gibi tıbbi komorbiditelerde iyileşme sağladığı artık kanıtlanmıştır. Bariatrik cerrahi adaylarına obeziteden kaynaklanan yandaş hastalıkların yanı sıra psikiyatrik bozukluklar da eşlik edebilmektedir. Çeşitli ülkelerdeki araştırmalarda, bariatrik cerrahi adaylarının %40’ında en az bir psikiyatrik tanı olduğu vurgulanmıştır. Depresif bozukluklar, anksiyete ve yeme bozuklukları en yaygın 3 psikiyatrik tanıdır. Bu bozuklukların saptanması tedavinin kalitesini arttırarak, cerrahiden sonra kilo kaybı sonucunu öngörmeye yardımcı olur.
Beden figür algı bozukluğu, stresle başa çıkabilmek için daha fazla yemek yeme, depresyon ve kaygı gibi nörotik kişilik özellikleri gösteren bireyler, cerrahi öncesi bu davranışları ortadan kaldırabilmek adına mutlaka bilişsel davranış terapisine yönlendirilmelidir. Bu gibi tedavi yöntemleri cerrahi sonrası daha fazla kilo kaybı ve uyumla ilişkilendirilmektedir.
Yapılan çalışmalarda ameliyat öncesi herhangi bir psikiyatrik tanı alan kişilerde, ameliyat sonrası obezite durumu azaldıkça bu psikolojik bozuklukların ortadan kalktığı belirtilmiştir.
Sonuç olarak; ameliyat öncesi herhangi bir psikolojik problem, ameliyat sonrası kilo verme durumunu ve uyumu olumsuz yönde etkilemektedir. Bariatrik cerrahi adayları ameliyat öncesi psikolojik yönden çok iyi değerlendirilmeli ve kişiye uygun bir tedavi yöntemi önerilmelidir.
SEVGİLER
BARİATRİK CERRAHİ BESLENME DANIŞMANI
PINAR SEYREK